Hệ số phát thải quốc gia theo Quyết định 2626/QĐ-BTNMT

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, hệ số phát thải khí nhà kính trở thành công cụ quan trọng để kiểm kê và quản lý lượng KNK tại Việt Nam. Ngày 10/10/2022, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Quyết định 2626/QĐ-BTNMT. Văn bản này đưa ra bộ hệ số chuẩn quốc gia, tạo nền tảng cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý thực hiện báo cáo, đánh giá hiệu quả giảm phát thải và hướng tới mục tiêu Net Zero 2050.

Bộ chỉ số mới giữ vai trò then chốt trong việc đo lường khí thải từ sản xuất và tiêu thụ năng lượng. Đồng thời, việc ban hành Quyết định 2626 không chỉ chuẩn hóa quy trình kiểm kê trên toàn quốc, mà còn thiết lập nền tảng khoa học và pháp lý thống nhất.

Ngoài ra, quyết định này cũng cung cấp số liệu cụ thể cho từng ngành, từng lĩnh vực. Nhờ đó, doanh nghiệp có cơ sở pháp lý rõ ràng để tính toán, báo cáo phát thải. Bên cạnh đó, bộ hệ số còn giúp Việt Nam đáp ứng các yêu cầu minh bạch quốc tế về biến đổi khí hậu, bao gồm UNFCCC và Thỏa thuận Paris.

1. Hệ số phát thải là gì?

Hệ số phát thải (Emission Factor) là chỉ số thể hiện lượng khí nhà kính phát thải từ một hoạt động cụ thể. Giá trị này được tính trên mỗi đơn vị đầu vào như nhiên liệu, nguyên liệu, sản phẩm hoặc quy trình.

Ví dụ:

• Đốt 1 tấn dầu diesel sẽ phát thải khoảng 3,2 tấn CO₂.

• Sản xuất 1 kWh điện từ than đá, sẽ phát thải khoảng 0,95 kg CO₂

Thông thường, các hệ số được xây dựng dựa trên dữ liệu nghiên cứu trong nước kết hợp với hướng dẫn quốc tế. Nhờ đó, chúng phản ánh chính xác đặc thù về công nghệ, nhiên liệu và điều kiện sử dụng tại Việt Nam.

2. Vai trò của hệ số phát thải

Hệ số phát thải giữ vai trò trụ cột trong công tác kiểm kê khí nhà kính và hoạch định chiến lược giảm phát thải. Cụ thể:

2.1. Chuẩn hóa tính toán phát thải

• Giúp các tổ chức, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có chung một “ngôn ngữ” khi báo cáo phát thải.

• Tránh sai lệch do sử dụng phương pháp hoặc giả định khác nhau.

2.2. Cơ sở cho báo cáo minh bạch

• Đáp ứng yêu cầu từ các hiệp định quốc tế (UNFCCC, Thỏa thuận Paris).

• Là bằng chứng khoa học để lập báo cáo kiểm kê KNK quốc gia và doanh nghiệp.

2.3. Hỗ trợ xây dựng chiến lược giảm phát thải

• Doanh nghiệp có cơ sở đưa ra giải pháp giảm tiêu hao năng lượng, ứng dụng công nghệ xanh.

• Giúp nhận diện “điểm nóng phát thải” trong sản xuất và tiêu thụ năng lượng.

2.4. Thúc đẩy phát triển bền vững & Net Zero

• Là công cụ để đo lường và theo dõi tiến trình thực hiện cam kết Net Zero 2050 của Việt Nam.

• Hỗ trợ các hoạt động giao dịch tín chỉ carbon, tăng năng lực cạnh tranh quốc tế.

3. Ngành, lĩnh vực ứng dụng hệ số phát thải khí nhà kính

Theo Quyết định 2626/QĐ-BTNMT, hệ số phát thải được quy định cho 4 lĩnh vực chính:

• Năng lượng 

• Các quá trình công nghiệp và sử dụng sản phẩm 

• Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất 

• Chất thải

4. Hệ số phát thải theo hướng dẫn của IPCC

Trong kiểm kê khí nhà kính tại Việt Nam, hệ số phát thải theo IPCC được chia thành 3 cấp độ:

4.1. Hệ số phát thải Tier 1

Mô tả: Sử dụng hệ số phát thải mặc định do IPCC cung cấp.

Ứng dụng: khi quốc gia chưa có nhiều dữ liệu hoặc dữ liệu địa phương thiếu tin cậy.

Ví dụ: Hệ số phát thải CO₂ từ than antraxit là 98.300 kg CO₂/TJ.

4.2. Hệ số phát thải Tier 2

Mô tả: Dựa trên hệ số phát thải quốc gia/khu vực, chính xác hơn so với Tier 1.

Ứng dụng: Khi có dữ liệu cụ thể về nhiên liệu và hoạt động ở cấp quốc gia.

Ví dụ: Hệ số phát thải CO₂ từ dầu diesel có thể điều chỉnh theo dữ liệu tiêu thụ của quốc gia.

4.3. Hệ số phát thải Tier 3

Mô tả: Sử dụng mô hình chi tiết và dữ liệu riêng cho từng nguồn phát thải

Ứng dụng: khi có dữ liệu đầy đủ, có thể mô hình hóa theo công nghệ và quy trình cụ thể.

Ví dụ: Mô hình phát thải từ một nhà máy điện than dựa trên công nghệ và hiệu suất vận hành.

5. CO₂e là gì?

CO₂e (Carbon dioxide equivalent – CO₂ tương đương) là đơn vị đo lường lượng khí nhà kính tương đương với CO₂. Nó được sử dụng để so sánh tác động của các khí nhà kính khác nhau đến sự nóng lên toàn cầu.

CO₂e = CO₂ + NH₄ + N₂O + Các loại khí thải khác

Trong quá trình lập báo cáo kiểm kê khí nhà kính, các doanh nghiệp cần thể hiện lượng phát thải dưới dạng CO₂e – tức giá trị quy đổi về tổng lượng phát thải khí nhà kính. 

Thực tế, mỗi loại khí nhà kính lại có mức độ ảnh hưởng khác nhau đến hiện tượng nóng lên toàn cầu. Nói cách khác, cùng một khối lượng phát thải, CH₄ hay N₂O có khả năng gây tác động lớn hơn nhiều so với CO₂. 

Ví dụ quy đổi hệ số phát thải

• 1 kg CH₄ → 1 × 25 = 25 kg CO₂e

• 0,5 kg N₂O → 0,5 × 298 = 149 kg CO₂e

Để phản ánh sự khác biệt này, người ta sử dụng GWP (Global Warming Potential – Chỉ số nóng lên toàn cầu) nhằm quy đổi các loại khí khác nhau về cùng một thước đo chuẩn.

6. GWP là gì?

GWP là viết tắt của Global Warming Potential, là chỉ số đo khả năng làm nóng toàn cầu của một khí nhà kính so với CO₂. Nói cách khác, GWP cho biết một tấn khí nhà kính nào đó có tác động làm nóng toàn cầu gấp bao nhiêu lần so với một tấn CO₂ trong một khoảng thời gian nhất định (thường là 100 năm).

Giá trị GWP phổ biến theo IPCC

• CO₂: GWP = 1

• CH₄ (Metan): GWP = 25

• N₂O (Oxit nitơ): GWP = 298

Kết luận

Hệ số phát thải phục vụ kiểm kê khí nhà kính – Quyết định số 2626/QĐ-BTNMT không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là “kim chỉ nam” giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững và cam kết Net Zero. Các doanh nghiệp cần nhanh chóng cập nhật, áp dụng và triển khai các giải pháp phù hợp để vừa tuân thủ pháp luật, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên kinh tế xanh.

💡Để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai kiểm kê và quản lý phát thải theo đúng Quyết định 2626/QĐ-BTNMT, Uzero ra đời như một công cụ toàn diện.

Uzero là sản phẩm hợp tác giữa Udata và Zeroboard, giúp:

• Tự động tính toán lượng phát thải khí nhà kính theo chuẩn quốc gia (2626/QĐ-BTNMT) và quốc tế (IPCC, GHG Protocol).

• Quản lý, theo dõi dữ liệu phát thải theo thời gian thực.

• Hỗ trợ doanh nghiệp lập báo cáo minh bạch, đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý, nhà đầu tư và đối tác quốc tế.

• Xây dựng lộ trình giảm phát thải, góp phần thực hiện mục tiêu Net Zero 2050.

Với Uzero, doanh nghiệp không chỉ đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, khẳng định cam kết phát triển bền vững trong thời kỳ kinh tế xanh. 

👉 Liên hệ ngay với chúng tôi để nhận tư vấn miễn phí lộ trình kiểm kê và giảm phát thải chính xác với Quyết định 2626/QĐ-BTNMT.

📞 Hotline: 1800.255.698
📩 Email: sales@udata.ai
🌍 Website: https://udata.ai/

Xem thêm: Nghị định 119/2025/NĐ-CP: Những thay đổi nổi bật doanh nghiệp cần biết